درباره ما
مطالب ویژه
آخرين مطالب
دوستان
مکان اقامتی
جانبی
 

پیشینه فندرسک

ایالت استرآباد در گذشته دارای هفت بلوک بوده که فندرسک و کوهسار روی هم رفته یک بلوک آن را تشکیل می داده اند .

رابینوی انگلیسی « 1291-1258 هـ ش » در کتاب خود ، مازندران و استرآباد در صفحه 130 می نویسد : فندرسک که شامل بلوک کوچک رامیان نیز هست محدود است از مغرب به نهر سرخ محله تا سنگر کبود جامه که در مشرق آن اراضی گوکلان واقع است .از سمت شمال محدود می شود به اراضی ایمیر ، کوچک ، قجق و ترکمن های تاتار و به ناحیه کوهسار در سمت جنوبی از مشرق به مغرب 36 میل و از شمال به جنوب 32 میل و مشتمل است بر تمام رشته جنگل ها تا نوده و دامنه خوش ییلاق . رابینو در همان ماخذ صفحه 131 می نویسد :

جهت مطالعه به ادامه مطلب مراجعه فرمایید


 

بلوک کوهســـــــــار نیز در جنوب شرقی فندرسک واقع شده و طولش 30 میل و عرض آن 10 تا 12 میل است و محدود است از طرف شمال به روستای شیرآباد و کبود جامه ، از مشرق به ناردین ، از جنوب به ابر در بسطام ، کلاته خیج و میانه ، از مغرب به ییلاق کتول .  ملکونف نیز در سفرنامه خود به سواحل دریای خزر در صفحه 58 روستاهای فندرسک را بدین ترتیب نام می برد : روستاهای نقی آباد‌، دارکلا،شفیع آباد ، ماشــــــــــو ( مشو ) ، نامتلو ، خان به بن ( خان ببین )، سعد آباد ، کلوکن ، زرین گل و چینو ، جوزچال ، رامیان ( حدود 15 فرسخی استرآباد) ، وطن ، نرگس چال ، محله قانکی .

درکتابچه نفوس اهالی استرآباد که در عهد حکومت ملک آرا و در سال (1276 هـ ق ) نوشته شده ، فندرسک شامل آبادیهای : خان به بن ، کلوکن ، سعدآباد ، قریه نوده میرزا اسماعیل خان ، قریه نوده میرزا علی نقی خان ، رامیان ، دارکلا ، مشو ، نامتلو ، شفیع آباد ، قریه وطن،نرگس چال، نقی آباد ، زرین گل و از 6570 نفر نفوس برخوردار بوده که این تعداد در سال 1296 هـ ق به 7916 نفر افزایش یافته است .براساس کتاب نخبه کامرانی تالیف محمد علی قورقانچی « صولت نظام » که در سال 1327 هـ ق به رشته تحریر در آمده ، فندرسک را سه بلوک از هفت بلوک و نیم ایالت استرآباد برشمرده و فرانسیس مکنزی در سفرنامه شمال خود پیاده نظام فندرسک را در سال 1859 هـ ق 713 نفر آورده که فرماندهی آنان را میرزا علی نقی خان میرفندرسکی در اختیار داشته است .

وجه تسمیه فندرسک:

فندرسک در اصل از دو واژه « فندر » به معنای نگاه تیزانداختن یا نگاه جاسوسی کردن است  و« سک » ،اسک بوده که محل قاصدان « چاپارگاه » را معنی می دهد .فندرسک روی هم رفته « دیدبانی قاصدان و دژ دیدبان ها را افاده می نماید ».

فندرسک نیز به سان بلاد باختری مازندران ( طربستان ) سکونتگاه نخستین اقوام پیش از مهاجرت آریایی ها بوده است .

مطالعه در احوال اقوام داهه که از مردمان قبل از اسلام بوده و از سر تیرهای مسی ، برنزی و آهنی استفاده می کردند و یا مشاهده اندکی از سکه های یافته شده از دوران مقدونیان در نواحی مورد نظر و بسیاری آثار و نشانه های دیگر می تواند راهگشای پژوهش ها و کاوش های آینده باشند. ژنرال سرپرسی سایکس در کتاب خود می گوید : در اثنای مسافرتم در سال « 1912 م » در دشت های گرگان به کــــــوهی مرتفع برخوردم که شکل آن شبیه به جبل الطارق و اسمش « کله ماران » است . این کوه به فاصله 50 میل از مشرق استرآباد در دره گرگان واقع و خرابه های بسیار در آن دیده می شود . این موضع که در حال حاضر به قلعــه ماران و قلعه موران شهرت دارد به شهادت تاریخ در ایران باستان ریشه دارد  واین بزرگواری با همه فراز و فرود هایش تا عصر قاجاریه نیز تداوم داشته است . این موضع که در قلمرو فندرسک و در 16 کیلومتری شرق جنوبی منطقه کتول واقع شده با 2342 متر ارتفاع به بسیاری از قلل و دژ های همجوار خود پهلو می ساید . پولی بیوس در ضمن وقایع جنگ آنتیوخوس کبیر سلوکی با ارشک سوم اشکانی که او هکاتم پلیس را گرفته و بعد به طرف کوهستان « تاگی » رانده و به هیرکانیا یا ( گرگان) فرود آمده این وقت تاگی یا تاگ ، دژی بوده است معروف در رشته کوههای البرز ، پناهگاه اخیر سپهبد طبرستان و در آن زمان دژ نامبرده و از بناهای باستانی مــــــــی دانسته اند ... . دلایل دیگری نیز ذکر شده که محل هکاتم پلیس را می توان با شهر قدیم قومیس تطبیق کرد که در هشت میلی جنوب دامغان کنونی و در حدود 16 میلی از تاگ است .تیرداد اول برادر اشک  بنیانگذار حکومت پارتیان، از ستیز میان سلوکیان ولاگی ها استفاده کرده و سرزمین « هیرکانیه » ( گرگان ) و پایتخت آن«زدراکارته» « استرآباد » را تصرف کرد و آنگاه در نزدیکی کوه « زاپااورتنوم .... کاخی بنا کرد و آن را « دارا » نامید .

این شهر را از اطراف کوههایی دارای شیب های تند در احاطه داشت و نیز دارای جلگه حاصلخیزی از اطراف بوده جنگلی انبوه با نهر های جاری و اراضی با ثروت و شکارگاه های بسیار به آن نزدیک است .

آنچه را که تیرداد اول اشکانی دارا نام نهاد داریوم نیز خوانده شده است و قلعه ماران به مفهوم دارا و داریوم نزدیک می باشد .

چون سلیمان ابن عبدالملک در سال 98 هـ ق بر تخت سلطنت جلوس کرد ، قتیبه حاکم خراسان بنای طغیان نهاد .سلیمان ، یزید ابن مهلب را به جای وی منسوب کرد : پس از چندی یزید ابن ملهب رو به جرجان ( گرگان- هیرکانیا ) نهاد . اهالی راه فرار را در پیش گرفته به جبال البرز پناهنده شدند . یزید ابن ملهب مرزبان جرجان را در قلعه ای که در بالای کوهی واقع بود به حصار در آورد .این قله همان دارا یا داریوم یا قلعه ماران بوده است .

رابینو در کتاب خود مازندران و استرآباد صفحه 251 می نویسد : که خواجه احمد فندرسکی در سال 914 هـ ق از سوی شیبک خان ازبک به حکومت ایالات استرآباد رسید و نیز از قول نصیرالکتاب می نگارد که فتحعلی خان قاجار که برای تسخیر مازندران از استرآباد تجهیز قشون کرده بود ، صلاح را بر آن دید تا قبلا کار شکربیک خان ریاست اکراد جهان بیگلوی فندرسک را یکسره نماید و آنگاه به مازندران حمله نماید .چون شکربیک خان جهان بیگلو در مقابل فتحعلی خان قاجار راه تمکین در پیش نگرفت ،‌در جنگ با خان قاجاری و در دشت کمالان کتول در سال 1134 هـ ق به قتل رسید و حسین خان جهان بیگلو جانشین وی نیز در رامیان که از روستاهای فندرسک بود نمانده و راه فرار در پیش گرفت .

از سال 1220 به بعد میرزا علی نقی خان میرفندرسکی که در جنگ های ایران ورسیه فداکاری های بسیار کرده بوده توانست فندرسک را دوباره اعتلا ببخشد و استقلال دهد




:: برچسب‌ها: شهر خان ببین, فندرسک, بیوگرافی
ن : شهر خان ببین
ت : دوشنبه ٢٧ آذر ۱۳٩۱
نظرات ()
 
لوگوی ما
حمایت میکنیم
موضوعات
آرشيو مطالب
نظر سنجي